1424272_490731301100639_3612734308665905616_n

Địa đạo Vĩnh Mốc

Lời đầu tiên cho phép tôi xin được gửi tới các quý hành khách lời chào cũng như lời chúc sức khỏe trân trọng nhất! Hôm nay, tôi rất hân hạnh khi được là người hướng dẫn cũng như là người đồng hành với đoàn của chúng ta trong chuyến hành trình tham quan khu di tích địa đạo Vịnh Mốc của tỉnh Quảng Trị!

5387_490731331100636_8010271830519925471_n 1424272_490731301100639_3612734308665905616_n 1544422_490731281100641_2015263705001022805_n 10399340_490731357767300_4714830873442748610_n 10689515_490731377767298_4643623213718085386_n 12373168_490731304433972_8497961158623062234_n 12391108_490731351100634_3488302932770330539_n 12391957_490731277767308_3354339031263810212_n

Ảnh của VOV

Sau hơn 40 năm ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, non sông thống nhất, dân tộc ca khúc khải hoàn trong niềm vui đoàn tụ. Những gì minh chứng về cuộc chiến vệ quốc vĩ đại vẫn còn đó và nguyên giá trị, chứa đựng ý nghĩa sâu sắc. Dẫu chiến tranh đã lùi xa, nhưng những gì vẫn được lưu giữ là minh chứng cho sức mạnh vĩ đại của toàn dân tộc và sự tàn phá khốc liệt của đế quốc Mỹ. Đến hôm nay, khi những người từ bên kia giới tuyến quay trở lại và trải nghiệm ngay trên chính những gì mà dân tộc Việt Nam tạo nên để duy trì sự sống và trải qua. Phần nào giúp họ giải thích vì sao một dân tộc nhỏ bé, được trang bị vũ khí thô sơ lại chiến thắng một cường quốc với sức mạnh quân sự hùng mạnh khiến cả thế giới khiếp sợ.

Vâng! Nói đến địa đạo Vịnh Mốc thì đó là cả một huyền thoại, là công trình xây dựng biểu trưng cho sức mạnh, trí tuệ, lòng dũng cảm của dân tộc Việt Nam. Thể hiện sức sống kiên cường, bất diệt của những người con đất thép huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị. Để làm nên làng hầm Vịnh Mốc, che chở an toàn cho hàng vạn người dân trong những năm chiến tranh ác liệt là công sức của cả tập thể. Nhưng, ít ai biết rằng người đã nảy ra sáng kiến đào địa đạo là một người chưa học hết tiểu học…

Những năm 1964 trở đi, Mỹ cùng chính quyền tay sai đã gia tăng các hoạt động đánh phá ra miền Bắc. Với vị trí tuyến đầu nên khu vực Vĩnh Linh phải hứng chịu một lượng lớn bom đạn do không quân Mỹ rải xuống, rất nhiều làng mạc, công trình đã bị tàn phá hết sức nặng nề. Theo chỉ thị của Khu ủy Vĩnh Linh thời kỳ đó, bằng mọi giá phải bám đất, bám làng, tiếp tục chiến đấu bảo vệ quê hương. Và, để tiếp tục bám trụ trên vùng đất này, tạo được tâm thế chủ động theo tinh thần “mỗi làng, xã là một pháo đài chiến đấu” thì việc đầu tiên là phải tìm được phương án phòng tránh hợp lý, hạn chế các thương vong không cần thiết. Tiếp nhận chủ trương đó, người dân Vĩnh Linh đã nhiều lần đào hầm để trú ẩn và tránh bom đạn. Tuy nhiên, sau nhiều lần bỏ công sức để đào hầm chữ A, chữ U đều bất thành do sức công phá của bom đạn quá lớn. Đã không ít lần hầm vừa đào xong liền bị đánh sập, khiến hàng chục, hàng trăm người gồm bộ đội lẫn người dân phải nằm lại trong lòng đất.

Là Đồn trưởng Đồn Công an vũ trang 140, đóng tại Cửa Tùng, quản lý một vùng đất đai rộng lớn và cùng sát cánh với người dân trong nhiều cuộc chiến chống lại kẻ thù xâm lược, ông Lê Xuân Vy (hiện đã 85 tuổi, trú tại phường 5, TP Đông Hà) hiểu rõ sự mất mát quá lớn đó. Ông Vy cảm thấy bị dằn vặt bởi không tìm ra cách nào để có thể bảo vệ an toàn tính mạng cho người dân. Bản thân ông hiểu rất rõ, nếu thiết kế những căn hầm đơn thuần như vậy thì không đủ sức chống chọi được với mưa bom, bão đạn của kẻ thù. Khi hầm bị bom đánh sập, cửa bít lại thì những người trú ẩn trong đó cũng sẽ chết vì ngạt. Sau nhiều lần suy nghĩ, cuối cùng ý tưởng thiết kế làng hầm địa đạo xuyên vào lòng đất, dựa trên nguyên lý của hầm chữ A, chữ U… cũng đã hình thành trong suy nghĩ của ông.

Nghĩ là làm, tháng 2/1966, ông lệnh cho lực lượng trong đồn phối hợp với người dân bắt tay ngay vào việc đào hầm trú ẩn. Cùng với Vĩnh Giang, Vịnh Mốc, Sơn Hạ, rất nhiều địa phương khác của “vùng đất lửa” Vĩnh Linh cũng tích cực đào hầm địa đạo để tránh bom đạn. Trong quá trình đó, đích thân ông Vy là người hướng dẫn cho bộ đội và người dân đào hầm. Hầm địa đạo được thiết kế từ Đông sang Tây để tránh bom đạn. Ông Vy lý giải: “Việc tôi chọn đào địa đạo theo hướng Đông – Tây vì nếu Mỹ ném bom từ biển vào có thể chỉ phá được một đoạn ngắn hầm phía Đông, còn phía Tây nằm sâu trong đất liền sẽ an toàn”. Sau gần 300 ngày, lực lượng vũ trang và người dân đã hoàn thành xong việc đào địa đạo, nhưng ông Vy lại tính toán cẩn thận hơn. Nếu khi địch nắm bắt được và ném bom thì những người sống và chiến đấu trong lòng địa đạo sẽ rút đi đâu? Nghĩ vậy ông cho đào tiếp một đường rút lui theo hướng ngược lên mặt đất với chiều dài gần 60m. Có 2 tổ xung kích gồm sáu người đứng từ độ sâu 25m (đáy tầng ba) đào ngược lên mặt đất. Suốt một tháng ròng, đường thoát hiểm lên mặt đất được hoàn chỉnh. Đây là lối đi bí mật mang tính sống còn, chỉ có lực lượng vũ trang mới biết được để tránh bị bại lộ.Công trình này được hoàn thành vào năm 1967. Theo đó, hàng trăm hộ gia đình đã chuyển cuộc sống trên mặt đất vào địa đạo mới có thể bảo toàn được mạng sống giữa những “làn tên, mũi đạn” của kẻ thù xâm lược. Quá trình đào địa đạo thiếu thốn rất nhiều thứ bởi công cụ lao động chỉ là những đồ vật thô sơ như cuốc xẻng, quang gánh, xe cút kít. Phương tiện kỹ thuật hiện đại nhất để ông Vy lấy căn cứ đào địa đạo chính là một chiếc la bàn cũ kỹ. Hơn nữa, ở dưới lòng đất, anh em vẫn đang đào địa đạo nhưng phía trên đầu vẫn hứng chịu bom đạn của kẻ thù. Trong lúc đào bới, hầu hết các đơn vị thắp đèn dầu, đuốc tre… Khi ấy, oxy trong lòng địa đạo thiếu trầm trọng, khói của chiếc đèn dầu khiến không ít người ngạt thở. Để tạo động lực cho các đội đào địa đạo, ông Vy tổ chức các đợt thi đua giữa các tổ, nhóm. Tổ nào đào nhanh sẽ được phong là kiện tướng đào đất. Tổ nhanh hơn được phong là đại kiện tướng. Nhờ thế mà dù chỉ ăn khoai sắn, tốc độ đào địa đạo của quân dân Vĩnh Linh tăng đáng kể. Khó khăn gian khổ là vậy, nhưng với quyết tâm “một tấc không đi, một ly không rời”, quyết bám đất, giữ làng sản xuất và chiến đấu làm tròn nhiệm vụ tiếp tế bảo vệ đảo Cồn Cỏ và chi viện sức người sức của cho chiến trường miền Nam ruột thịt, nhân dân xã Vĩnh Thạch đã làm nên kỳ tích dưới lòng đất.

Thời điểm này, Vịnh Mốc là một địa đạo lớn nhất trong số 114 địa đạo trên mảnh đất Vĩnh Linh. Hệ thống đường hầm có tổng chiều dài 1.701m, với 13 cửa (gồm 7 cửa thông ra biển, 6 cửa thông lên đồi). Địa đạo là hình ảnh thu nhỏ của một làng quê đựợc xây dựng và kiến tạo dưới lòng đất ở độ sâu từ 10 – 23m, được cấu trúc thành 3 tầng: tầng một là nơi sinh sống của nhân dân; tầng hai là nơi đóng trụ sở của Đảng ủy, Ủy ban và Ban chỉ huy các lực lượng vũ trang; tầng ba chủ yếu là kho hậu cần, cất giữ hàng hóa cho đảo Cồn Cỏ và miền Nam cũng như phục vụ cho cuộc chiến đấu tại chỗ. Trong địa đạo có đầy đủ những công trình thiết yếu đảm bảo an toàn và phục vụ cho đời sống như: trạm gác, bệnh xá, nhà hộ sinh, nhà bếp, nhà vệ sinh và nhiều lỗ thông hơi được bố trí một cách hợp lý, khoa học. Trong lòng địa đạo có ba giếng nước và một hội trường rộng với sức chứa trên 50 người.

Trong những năm tháng chiến tranh ác liệt với âm mưu tàn phá xóa trắng một vùng đất của đế quốc Mỹ. Tính bình quân, mỗi người ở đây phải gánh chịu hơn 7 tấn bom đạn. Nhưng sự sống vẫn nảy sinh từ trong cái chết, 17 đứa trẻ đã được chào đời ngay trong lòng địa đạo Vịnh Mốc. Chính vì được xây dựng kiên cố nên dẫu trải qua sự tàn phá của chiến tranh, sự bào mòn của thời gian, đến nay địa đạo Vịnh Mốc vẫn còn được giữ nguyên trạng. Sự kỳ lạ và mong muốn khám phá, dạo bộ trên mặt đất của làng hầm địa đạo Vịnh Mốc là những hàng tre xanh mát và rợp bóng thì ở phía bên dưới mặt đất ấy là một ngôi làng với đầy đủ sự sống như trên mặt đất. Để rồi có những người khi đến đây đều thấy kỳ thú, sửng sốt và thầm thán phục sức mạnh và ý chí của những con người nơi mảnh đất anh hùng Vĩnh Linh, để rồi có nhận định rằng: “Địa đạo Vịnh Mốc giống như một toà lâu đài cổ nằm im lìm trong lòng đất, giấu kín biết bao điều kỳ lạ về những con người đã làm ra nó và thời đại nó đã sinh ra”.

Địa đạo Vịnh Mốc luôn là điểm dừng chân thú vị và được nhiều du khách đặc biệt quan tâm. Từ đầu năm cho đến nay có gần 10.000 lượt khách đến tham quan. Vào mùa cao điểm từ tháng 4 đến tháng 8 hằng năm lượng khách tham quan đến địa đạo Vịnh Mốc đều tăng. Nằm trong lộ trình tôn tạo di tích, nhà trưng bày đang được xây dựng lại ở địa đạo Vịnh Mốc. Đây là dự án trong giai đoạn một của quá trình trùng tu tôn tạo khu di tích làng hầm Vịnh Mốc. Hiện UBND tỉnh Quảng Trị đang hoàn thành hồ sơ trình Bộ Văn hóa, thể thao và du lịch xem xét công nhận địa đạo Vĩnh Mốc là di tích đặc biệt quan trọng của quốc gia. Mong muốn đưa di tích địa đạo Vịnh Mốc xứng tầm là một huyền thoại sống mang đầy ý nghĩa sâu sắc phản ánh đầy đủ mọi mặt của cuộc chiến tranh Việt Nam và nỗi đau thương nhân dân Vĩnh Linh phải gánh chịu cùng sự tàn khốc của cuộc chiến.

Vừa rồi tôi đã cung cấp cho quý khách một số thông tin khái quát về địa đạo Vịnh Mốc cũng như cuộc sống lao động gian khổ và vất vả như thế nào của quân và dân ta tại đây trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Xin chân thành cảm ơn sự quan tâm và lắng nghe của quý khách. Một lần nữa, xin chúc cho chuyến đi của đoàn chúng ta được an toàn và thành công tốt đẹp!

Sưu tầm bởi Nhật Duy Trần.


daotaocaptoc.com (0969.650.993) chuyên đào tạo chứng chỉ nghiệp vụ hướng dẫn viên du lịch cấp chứng chỉ du lịch đổi thẻ hướng dẫn viên nội địa và quốc tế. Thủ tục đăng ký lớp học hướng dẫn rất đơn giản, tặng nhiều ưu đãi cho học viên đăng ký sớm, linh động trong quá trình học – thi. Ngoài ra chúng tôi còn đào tạo nghiệp vụ văn thư lưu trữ, hành chính văn phòng, có lớp  đào tạo nghiệp vụ sư phạm liên tục, cấp chứng chỉ nghiệp vụ đấu thầu, huấn luyện giảng viên an toàn lao động đạt chuẩn, đào tạo khai hải quan điện tử ….

Cam kết mang lại sự hài lòng và kết quả tốt nghiệp cao nhất cho các học viên tại 3 miền tổ quốc. Chúc các bạn một ngày vui vẻ !

Comments

comments

Share